Spowiedź osób żyjących w związku niesakramentalnym – ks. Adam Kokoszka

Do spowiedzi przychodzą często osoby których pierwszy zwią­zek sakramentalny rozpadł się z jakichś powodów i obecnie żyją w innym związku niesakramentalnym. Ich liczba niestety wzrasta wraz ze wzrostem plagi rozwodów w naszym kraju. W związku z tym spo­wiednik musi dobrze znać nauczanie Kościoła w tej kwestii.

Uczy tym przede wszystkim Jan Paweł II w 84 numerze Adhortacji „Familiaris consortio” (Watykan 1981) oraz Kongregacja Nauki Wiary w liście na temat przyjmowania Komunii Świętej przez wiernych żyją­cych w nowych związkach. Nauczanie to potwierdził Benedykt XVI w posynodalnej Adhortacji „Sacramentum caritatis” (Watykan 2007) oraz papież Franciszek w Adhortacji Apostolskiej „Amoris laetitia” (Rzym 2016).

Osoby żyjące w związku niesakramentalnym nie mogą otrzymać rozgrzesze­nia, gdyż żyją w sytuacji sprzecznej z istotą i nierozerwalnością mał­żeństwa. Mogliby je uzyskać ci, którzy nie mogąc się rozstać z przy­czyn obiektywnych, np. wychowanie dzieci, „postanawiają żyć w pełnej wstrzemięźliwości, czyli powstrzymywać się od aktów, któ­re przysługują jedynie małżonkom”. Jednak, jak podkreśla Magi­sterium Kościoła, chodzi tu o osoby skrzywdzone w pierwszym związku, które życiem i religijnym wychowaniem dzieci potwierdzają swą wiarę. Ze względów duszpasterskich, aby uniknąć ewentualnego zgorszenia, niekiedy należy poradzić takim osobom przyjmowanie sakramentów w środowisku, gdzie nie są znani jako żyjący w związ­ku niesakramentalnym. Oczywistym jest także, że osoby, których związek sakramentalny rozpadł się nie z ich bezpośredniej winy i pozostały wierne przysiędze małżeńskiej, żyjąc samotnie, mogą uzyskać rozgrzeszenie i przyjmować Eucharystię.

Inaczej przedstawia się sytuacja osób, które nie mają prze­szkód do zawarcia sakramentalnego związku małżeńskiego, a mi­mo to żyją w związkach cywilnych lub w wolnych związkach. Oso­by te nie mogą uzyskać rozgrzeszenia, gdyż żyją w stałej sytuacji grzechu. Nie mogą również otrzymać rozgrzeszenia okazjonal­nie, np. pogrzeb w rodzinie, I Komunia Święta dziecka, itp. Warunkiem rozgrzeszenia jest zmiana stylu życia poprzez zawarcie związku sakramentalnego lub zerwanie grzesznego związku. Po­nadto są źródłem zgorszenia, choć obecnie zauważamy coraz więk­szą akceptację takich związków, również przez osoby deklarujące się jako wierzące i praktykujące.

Odmowa udzielenia rozgrzeszenia obejmuje także osoby, które z różnych względów choćby finansowych zamieszkują razem, żyjąc na sposób małżeński, np. w czasie studiów i tłumaczą się, że nie mają innego wyjścia. One także nie mogą dostąpić udziału w życiu sakra­mentalnym Kościoła i być dopuszczone do Stołu Pańskiego. Warun­kiem powrotu do Boga jest prawdziwa metanoia i zerwanie nie tylko z grzechem, ale usunięcie okazji do grzechu. Dobrowolne trwanie w stałej okazji do grzechu ciężkiego jest wystarczającym powodem wstrzymania rozgrzeszenia. Takim penitentom należy jasno wytłuma­czyć, że to od nich zależy kiedy otrzymają rozgrzeszenie. Kapłan zaw­sze jest gotowy nawróconemu grzesznikowi udzielić rozgrzeszenie.

W Adhortacji „Amoris laetitia” bardzo mocno wybrzmiewa zda­nie: „aby uniknąć wszelkich błędnych interpretacji, należy pamiętać, że Kościół w żadnym przypadku nie może wyrzec się promowania pełnego ideału małżeństwa, planu Bożego w całej swej okazałości” (AL). Nie pomniejszając ewangelicznego ideału – podkreśla w Adhortacji papież Franciszek – należy z miłosierdziem i cierpliwością towarzyszyć etapom rozwoju osób formujących się, podobnie jak przypominać o miłosierdziu Boga wobec tych, którzy „żyją na najróż­niejszych peryferiach egzystencjalnych” (por. AL).

Warto przeczytać:
* Posoborowe dokumenty Kościoła Katolickiego o małżeństwie i rodzinie, Kraków 1999, t. l.
* Adhortacja apostolska Jana Pawła II Familiaris consortio.
* Papieska Rada ds. Rodziny, Rodzina, Małżeństwo i wolne związki (lub tzw. „związki faktyczne”), w: Jan Paweł II, O nierozerwalności małżeństwa, Kraków 2002.

Ks. dr Adam Kokoszka – od wielu lat związany z WSD w Tarnowie (wieloletni prefekt i wicerektor ds. naukowych), wykładowca teologii moralnej, były Wikariusz Biskupi ds. formacji duchowieństwa, należy do familii papieskiej, kanonik gremialny Kapituły Kolegiackiej w Nowym Sączu, protonotariusz apostolski.

Udostępnij Tweet