Zagrożenia powodujące dezorientację młodego człowieka w odczytaniu własnej płciowości – Bogna Białecka

Wielu nastolatków przeżywa w okresie dojrzewania (po części wskutek burzy hormonalnej) wątpliwości związane z seksualnością. Niektórymi rzeczami mogą być przestraszeni, inne wywołują poczucie winy. Kiedy zagubienie dotyczące sfery płciowości nakłada się na inne problemy psychiczne czy relacyjne, czemu towarzyszy niejasny przekaz ze strony mediów, kultury, autorytetów często prowadzi to do uzależnień (szczególnie w sferze seksualnej).

To, z czego nastolatkowie z reguły nie zdają sobie sprawy to fakt, że podjęcie eksperymentów w zakresie zachowań seksualnych, czy wręcz podjęcie określonego stylu życia będzie miało zasadniczy wpływ na ich przyszłość. Nie umieją sobie też radzić z wpływami kulturowymi związanymi ze strefą seksualną, na przykład z zalewem pornografii.

Kiedy kształtuje się orientacja seksualna?

Aż 25% nastolatków przeżywa niepewność co do swojej orientacji seksualnej. Jednak już pod koniec szkoły średniej sytuacja się wyjaśnia – i co najważniejsze, większość z nich odkrywa, że jest heteroseksualna. Badanie przeprowadzono w stanie Minnesota w USA, wśród 34000 uczniów i studentów. Jak się okazało 25% dwunastolatków nie było pewnych swojej orientacji seksualnej. Jednak w wieku lat 17 tylko 5% z nich miało wątpliwości co do swojej orientacji. Co więcej – prawie wszyscy z tych, którzy w wieku dwunastu lat mieli wątpliwości, okazali się heteroseksualni. (Jako zdecydowanie homo lub biseksualnych określało się zaledwie 1% nastolatków). Należy jednak zwrócić uwagę, że badania przeprowadzane były w okresie, gdy nastolatkowie nie byli zachęcani po podejmowania współżycia seksualnego z płcią własną i przeciwną po to, by przekonać się co im bardziej odpowiada, nie byli też nakłaniani do przyjmowania etykiety geja, lesbijki czy biseksualisty. Kolejna rzecz, na którą należy zwrócić uwagę, to fakt, że mózg nastolatka wciąż się rozwija. Naukowcy stwierdzili, że mózg człowieka dojrzewa aż do 23-25 roku życia. Najnowsze badania pokazują, że niemal wszystko w mózgu nastolatka przechodzi dramatyczne zmiany – na co największy wpływ mają doświadczenia i środowisko.

Wbrew rozpowszechnionemu mitowi o wrodzoności orientacji seksualnej, jest ona wynikiem oddziaływań czynników biologicznych i środowiskowych. Stanowisko to podziela nawet Amerykańskie Stowarzyszenie Psychologiczne, znane ze swego zaangażowania w walkę polityczną na rzecz LGTB: „Nie istnieje wśród naukowców konsensus dotyczący dokładnych przyczyn powstawania u konkretnej osoby orientacji heteroseksualnej, biseksualnej lub homoseksualnej. Choć wiele badań sprawdzało możliwą rolę czynników genetycznych, hormonalnych, rozwojowych, społecznych i kulturowych, żadne z wyników badań nie pozwalają na stwierdzenie, że orientacja seksualna jest determinowana przez konkretny czynnik, lub czynniki. Wielu uważa, że zarówno natura jak i wychowanie odgrywają złożoną rolę…” (American Psychlogical Association, 2008).

Z licznych badań i wypowiedzi dotyczących tematu można przytoczyć szczególnie ciekawą wypowiedź dr Francisa Collinsa (kierownika projektu poznania ludzkiego genomu – Human Genome Project), który stwierdził, że choć geny mogą mieć wpływ na powstanie homoseksualizmu, nie jest on zdeterminowany przez DNA. Ludzie nie są niewolnikami genów, potrafią modyfikować ich wpływ. Chociażby – istnieje gen wpływający na metabolizm, który powoduje, że niektórzy ludzie łatwiej tyją. Ale nie znaczy to, że każdy z tym genem musi być otyły. Ludzie są w stanie mimo łatwości tycia utrzymać zdrową wagę, dzięki odpowiedniej diecie i ćwiczeniom fizycznym. Oznacza to, że choć uwarunkowania biologiczne oddziałują na nasze zachowanie, to od naszych wysiłków i decyzji zależy jakie będzie nasze życie.

Problem przyjmowania etykiety geja/lesbijki/biseksualisty

Badania naukowe pokazują pojedynczy czynnik, który szczególnie zagraża młodzieży przeżywającej rozterki co do swej płciowości. Jest to przyjęcie etykiety osoby nieheteroseksualnej. „Młodzież LGBT, która zadeklarowała się jako lesbijki, homoseksualiści, biseksualiści w szkole średniej, doświadcza nieproporcjonalnie wysokiego ryzyka zdrowotnego oraz problemów behawioralnych – w tym: samobójstwa, poczucie bycia ofiarą, ryzykowne zachowania seksualne, uzależnienia. Dodatkowo osoby takie są skłonne angażować się w różnorodne zachowania ryzykowne wcześniej i częściej niż rówieśnicy.”

Wbrew deklaracjom gejowskich aktywistów, programy promujące akceptację homoseksualizmu w szkołach nie powodują obniżenia częstotliwości występowania tych problemów. Jednym z bardziej spektakularnych tego przykładów jest szkoła im. Harvey’a Milka (postać zaliczaną do bohaterów gejowskich) na Manhattanie, stworzona specjalnie z myślą, by zapewnić bezpieczne środowisko uczniom z nietypowymi orientacjami seksualnymi oraz odmienną tożsamością płciową. Mimo to, w listopadzie 2003 roku pięciu uczniów zostało aresztowanych. Od dłuższego czasu poniżali oni innych uczniów, pracowali jako męskie prostytutki, uprawiali szantaż, oraz kradzieże. Nieobca im była też kokaina i ecstazy.

Głównym powodem podawanych przez organizacje aktywistów gejowskich wprowadzania do szkół programów otwartości na odmienność jest walka z dyskryminacją uczniów odczuwających pociąg do własnej płci, amerykańskie doświadczenie pokazuje, że rezultatem jest przede wszystkim częstsze i wcześniejsze deklarowanie się uczniów jako geje, lesbijki lub biseksualiści. Deklaracja jako gej/lesbijka/bi prowadzi najczęściej do podejmowania homoerotycznych kontaktów seksualnych. A to z kolei może mieć poważne konsekwencje zdrowotne, społeczne i psychologiczne. Z drugiej strony nastolatkowie odkładający na później deklarację o byciu gejem lub biseksualistą zmniejszają ryzyko samobójstwa o 20% z każdym rokiem.

40-50% nastolatków przeżywających rozterki dotyczące własnej orientacji seksualnej to ofiary molestowania seksualnego. Koncentrowanie się na ujawnieniu – „wyjściu z szafy” (coming out) zamiast udzielania pomocy nie leży w najlepszym interesie nastolatka. Przyjmując gejowską tożsamość, narażają się na kolejne przypadki molestowania seksualnego, angażowanie się w wysoce ryzykowne zachowania seksualne (w tym prostytucję), w rezultacie wywołując depresję i myśli samobójcze. To, czego naprawdę potrzebują to wsparcie i pomoc psychologiczna w poradzeniu sobie ze skutkami molestowania seksualnego.

Wysoki procent nastolatków przeżywających rozterki dotyczące własnej orientacji seksualnej, we wczesnym dzieciństwie wykazywało objawy zaburzenia identyfikacji płciowej. Co więcej, wielu z nich nie otrzymało kompetentnej pomocy w tym zakresie. Niektórzy byli z tego powodu prześladowani przez rówieśników i wyzywani od „pedałów”. Wielu z nich akceptuje tę etykietkę. Uzyskanie dodatkowego potwierdzenia ze strony autorytetów powoduje jeszcze większe problemy.

Problem wczesnej inicjacji seksualnej i promiskuityzmu seksualnego

Uczniowie określający się jako LGBT wcześniej podejmują współżycie seksualne niż ich rówieśnicy. Ponieważ wiele z tych osób jest poranionych emocjonalnie relacje takie mogą spowodować poważne problemy psychologiczne. Problemy te są tym bardziej bolesne, że nastolatkowie tacy nie mają wystarczająco rozwiniętych zasobów emocjonalnych, by sobie z nimi poradzić.

Chłopcy angażujący się w kontakty seksualne z mężczyznami są szczególnie silnie narażeni na choroby weneryczne i AIDS. Nawet rygorystyczna edukacja w zakresie używania prezerwatyw nie pomaga w zapobieganiu zarażeniu. Co więcej – mężczyźni uprawiający seks z mężczyznami 19-krotnie częściej zarażają się AIDS niż reszta populacji. Co gorsza aż 4% tej populacji zaraża się AIDS przed ukończeniem 25 roku życia (w populacji wszystkich ludzi poniżej 25 roku życia jest to ułamek procenta).

Nastolatkowie określający się jako LGTB częściej uzależniają się od narkotyków i alkoholu niż ich heteroseksualni rówieśnicy. W USA w środowiskach gejowskich rozkwita moda na używanie metamfetaminy, czego wynikiem jest wtórnie wzrost ryzykownych zachowań seksualnych, a co za tym idzie – chorób wenerycznych i AIDS.

Problem dostępności pornografii

Pojawienie się internetu szerokopasmowego poza wieloma korzyściami przyniosło także dodatkowe zagrożenie dla seksualności nastolatków. Jest nim zalew łatwo dostępnej, darmowej pornografii. Dane Instytutu Profilaktyki Zintegrowanej zgromadzone w ramach programu „Archipelag Skarbów” pokazują, że 35% chłopców w wieku gimnazjalnym ogląda celowo pornografię co najmniej raz na tydzień (14% – codziennie).

Problemów z pornografią jest wiele: uzależnia na tej samej zasadzie jak narkotyki, zmienia strukturę mózgu, co jest szczególnie niebezpieczne dla dojrzewającego mózgu, upośledza dojrzewanie płatów czołowych. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są na stronie: www.pytam.edu.pl

Bibliografia

Remafedi, G., Resnick, M., Blum, R., and Harris, L., (1992) Demography of Sexual Orientation in Adolescents, Pediatrics, 89:714-21.

Straunch B. (2003) The Primal Teen-What the New Discoveries About the Teenage Brain Tell Us About Our Kids. Doubleday.

http://www.apa.org/topics/lgbt/orientation.pdf data dostępu: 13.03.2015.

Byrd, D. Homosexuality Is Not Hardwired:

http://www.narth.org/docs/nothardwired.html data dostępu 13.05.2015

Garofalo R. et al. (1998) The association between health risk behaviors and sexual orientation among a school-based sample of adolescents, Pediatrics, 101: 895-898.

Cross A. (2003), Gay teens’ rich milk shakedown, New York Post, Nov. 9.

Remafedi G., Farrow J,A., Deisher R.W., (1991) Risk factors for attempted suicide in gay and bisexual youth, Pediatrics, 87: 869-875.

Bradford J., Ryan C., Rothblum E.D., (1994) National Lesbian Health Care Survey: Implications for Mental Health Care, Journal of Consulting and Clinical Psychology, 62/2: 228-242.

de Cecco J., Parker D., ed. (1995) Sex, Cells, and Same-Sex Desire: The Biology of Sexual Preference, (NY: Harrington Park Press).

Dickson G., Byrd D. (2006) An empirical study of the mother-son dyad in relation to the development of male homosexuality, Journal of the Association of Mormon Counselors and Psychotherapists, 30.

Doll L. et al. (1992) Self-reported childhood and adolescent sexual abuse among adult homosexual and bisexual men, Child Abuse and Neglect, 16: 855-864.

Johnson R., Shrier D. (1985) Sexual victimization of boys: Experience at an adolescent medicine clinic, Journal of Adolescent Health Care, 6: 372-376.

Siegel J., et al. (1987) The prevalence of childhood sexual assault: The Los Angeles epidemiological catchment area project, American Journal of Epidemiology, 126/6: 1141.

Bradley S., Zucker K. (1998) Drs. Bradley and Zucker reply, Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 37/3: 244-245

Friedman R., Stern L. (1980) Juvenile aggressivity and sissiness in homosexual and heterosexual males, Journal of the American Academy of Psychoanalysis, 8/3: 427-440.

Rekers G.A., (1995) Handbook of Child and Adolescent Sexual Problems (NY: Lexington).

Zucker K., Bradley S. (1995) Gender Identity Disorder and Psychosexual Problems in Childhood and Adolescence (Guilford: NY).

Lemp G. et al. (1994) Seroprevalence of HIV and Risk Behaviors among young homosexual and bisexual men, JAMA, 272/5: 449-454.

Altman L., (2008) H.I.V. Study Finds Rate 40% Higher Than Estimated, New York Times, August 3

http://www.unaids.org/sites/default/files/media_asset/07_Gaymenandothermenwhohavesexwithmen.pdf oraz: http://www.unaids.org/en/resources/documents/2014/20140716_UNAIDS_gap_report (data dostępu 13.05.2015).

Halkitis P., Wilton L., Drescher J., ed. (2005) Barebacking: Psychosocial and Public Health Approaches, (NY: Haworth Medical Press).

McCabe S.E. et al (2005) Assessment of Difference in Dimensions of Sexual Orientation: Implications for Substance Use Research in a College-Age Population, Journal of Studies on Alcohol, 66: 602-629.

Wainberg M. et al. (2006) Crystal Meth and Men who Have Sex with Men: What mental health care professionals need to know, (NY: Haworth Medical Press).

Materiały wewnętrzne IPZ.

Bogna Białecka – psycholog, szkoleniowiec, redaktor naczelny w: pytam.edu.pl, prezes Fundacji Edukacji Zdrowotnej i Psychoterapii (Poznań), autorka książek psychologicznych, głównie o tematyce wychowawczej; publicystka, współpracuje z kilkoma wydawnictwami katolickimi, prywatnie: żona, matka czwórki dzieci.

Udostępnij Tweet